Συναισθηματικά και Ψυχολογικά Στάδια των ασθενών με καρκίνο

6 στάδια με χρονολογική σειρά

 Ως ογκολόγος γνωρίζω ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος της αντιμετώπισης του καρκίνου είναι η ψυχολογία του ασθενούς. Ο τρόπος επικοινωνίας γιατρού - ασθενούς για τη μετέπειτα πορεία της θεραπείας του είναι μέγιστης σημασίας.  


Επίσης, ο κάθε ασθενής είναι διαφορετικός και χρήζει διαφορετικής προσέγγισης –ενημέρωσης και εξατομίκευσης της ψυχολογικής του προσέγγισης. Αυτό και μόνο το γεγονός μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην όλη πορεία του ασθενούς και στην τελική αντιμετώπιση της νόσου- του προβλήματός του. Ο κάθε ασθενής χρειάζεται τον τρόπο του και τον χρόνο του και έχει τις ιδιαιτερότητές του όσον αφορά την επικοινωνία του, τις επιλογές του και την ψυχολογική διαχείρισή του. Σεβόμενοι όλα τα ανωτέρω και με αξιοπρέπεια, σχεδιάζουμε το θεραπευτικό πλάνο και προσχωρούμε στην ολιστική αντιμετώπιση του ογκολογικού ασθενούς.  

 Οι ασθενείς με καρκίνο και το περιβάλλον τους περνάνε από διαφορετικά στάδια ψυχολογικής και συναισθηματικής επιβάρυνσης. Είναι πολύ σημαντικό και βοηθητικό να γνωρίζουμε αυτά τα στάδια, γιατί αφενός είναι φυσιολογικά-αναμενόμενα και αφετέρου όσο πιο γρήγορα και σωστά τα αναγνωρίσουμε τόσο πιο αποτελεσματικά θα προχωρήσουμε στην αντιμετώπιση του καρκίνου και την υποστήριξη του ασθενούς μας γενικότερα. Τα συχνότερα στάδια συναντώνται με την παρακάτω χρονολογική σειρά:

1. Άρνηση και απομόνωση: Συμπεριφορά άρνησης «δεν είναι σωστή η διάγνωση, κάποιο λάθος έχει γίνει, εγώ δεν έχω κληρονομικότητα, δεν έχω κάνει καταχρήσεις κλπ», αλλά και συμπεριφορά απομόνωσης: «δεν θέλω να μιλήσω σε κανέναν, δεν πάω σε γιατρό, αφήστε με μόνο μου».

2. Θύμος και επιθετικότητα: Σε πολλούς ασθενείς αλλάζει η προσωπικότητά τους και γίνονται ευέξαπτοι, αυθάδεις, υβριστικοί, προσβλητικοί , ειρωνικοί προς το περιβάλλον τους και τον γιατρό τους.

3. Διαπραγμάτευση: Παρατηρείται συμπεριφορά όπως «Αν κάνω όλα αυτά που μου προτείνετε θα ζήσω 5-10 χρόνια τουλάχιστον;», ή «θα κάνω το χειρουργείο και τις ακτινοβολίες, αλλά δεν κάνω τις χημειοθεραπείες γιατρέ» ή «καλύτερα να πεθάνω παρά να μου πέσουν τα μαλλιά από τις θεραπείες κλπ».

4. Κατάθλιψη: Συνεχής θλίψη, πόνος, στενοχώρια, μοναξιά. Αυτά τα συναισθήματα μπορεί να τα φανερώνει ο ασθενής αλλά και να μην τα εκδηλώνει και να μην τα παραδέχεται. Υπάρχουν όμως και επηρεάζουν τη ζωή του συνεχώς.

5. Φόβος: Ακόμα οι ασθενείς που έχουν ξεπεράσει το πρόβλημα του καρκίνου από ετών δεν μπορούν να ζήσουν και να επανέλθουν ξανά στη φυσιολογική ζωή και ζουν συνεχώς με τον φόβο, χωρίς να χαίρονται τη ζωή και το ότι νίκησαν τον καρκίνο. «Δε με νοιάζει τι θεραπείες θα κάνω γιατί θα πεθάνω έτσι και αλλιώς» .

6. Αποδοχή: «Γιατρέ ξέρω τι έχω , ποιες είναι οι πιθανότητες ίασής μου, ποια είναι τα επόμενα βήματα στη θεραπεία μας, ποιες είναι οι παρενέργειες» κλπ.

Τα παραπάνω στάδια μπορεί να τα συναντούμε με αυτή τη διαδοχική χρονική σειρά, αλλά μπορεί και ο κάθε ασθενής να παραμείνει επί μακρόν σε ένα από αυτά τα στάδια και να μην προχωρήσει σε επόμενο ή να τα συναντήσει με διαφορετική χρονική σειρά ή να επανέλθει σε στάδιο από οπού είχε ήδη περάσει στο παρελθόν.

Προσωπικός μου στόχος αποτελεί η Βοήθεια στον κάθε ασθενή σε κάθε στάδιο χωριστά από τα αρχικά έως και τα πιο προχωρημένα (ανάλογα με τις απαιτήσεις του), μιας και η μακροχρόνια μάχη με τον καρκίνο με καθιστά συνοδοιπόρο και πάντα στο πλευρό του ασθενούς και του περιβάλλοντός του.